Wordt cultuur opgeofferd op het altaar van bezuinigingen?
Terwijl onze leiders debatteren over cijfers, budgetten en beperkingen, ontvouwt zich ver van de ministersposten een andere realiteit: die van kunstenaars, technici, evenementorganisatoren, vrijwilligers en al diegenen die de cultuur dagelijks levend houden.
Al enkele weken veroorzaken de aankondigingen van de regering diepe bezorgdheid binnen de culturele wereld. Achter geruststellende woorden en begrotingsretoriek schuilt een zeer reële dreiging: de geleidelijke verzwakking van een sector die al jarenlang wordt getroffen door onderfinanciering, onzekerheid en bestaansonzekerheid.
Voor sommige politieke leiders lijkt cultuur een uitgave te zijn geworden zoals alle andere, een aanpassingsvariabele waarop kan worden bespaard wanneer de overheidsfinanciën onder druk komen te staan. Die visie is een vergissing. Een ernstige vergissing!
Cultuur is geen luxe. Het is geen privilege dat voorbehouden is aan een elite. Het is wat een natie haar ziel geeft. Het is wat ons samenbrengt ondanks onze verschillen. Het draagt onze geschiedenis, tradities, waarden en creativiteit over aan toekomstige generaties.
Een samenleving die haar cultuur opgeeft, verliest uiteindelijk altijd een deel van haar identiteit!
Het kunstenaarsstatuut is geen privilege
Een van de maatregelen die de meeste bezorgdheid wekt, is het ter discussie stellen van het kunstenaarsstatuut.
Voor wie de realiteit van de sector niet kent, kan dit statuut soms lijken op een bijzonder voordeel. De werkelijkheid is heel anders.
Artistiek werk is uniek. Het wordt gekenmerkt door periodes van creatie, repetitie, onderzoek en uitvoering. Het bestaat vaak uit korte, onregelmatige en soms onvoorspelbare contracten. Het kunstenaarsstatuut is geen privilege: het is een essentieel instrument dat duizenden makers in staat stelt hun activiteiten voort te zetten ondanks deze bijzondere economische realiteit.
Het verzwakken ervan zou betekenen dat de bestaansonzekerheid van degenen die bijdragen aan de culturele uitstraling van België nog verder toeneemt.
Festivals: de eerste slachtoffers van besparingen
De gevolgen zullen zich niet beperken tot de kunstenaars.
Ook festivals, culturele centra, podia, verenigingen en lokale organisaties dreigen de volle impact van de aangekondigde begrotingsbeperkingen te ondervinden.
Toch zijn festivals veel meer dan louter feestelijke evenementen. Ze creëren werkgelegenheid, trekken bezoekers aan, stimuleren de lokale economie en bieden opkomend talent de kans om zich bekend te maken.
Begrotingsbesparingen kunnen leiden tot:
- Een vermindering van de publieke steun;
- Voorzichtigere en minder ambitieuze programmering;
- Een stijging van de ticketprijzen;
- Een vermindering van de middelen voor veiligheid, techniek of artiestenonthaal;
- En in sommige gevallen zelfs het volledig verdwijnen van bepaalde evenementen.
Dit zou een aanzienlijk verlies betekenen voor onze steden, gemeenten en ons cultureel erfgoed.
Wanneer cultuur achteruitgaat, verarmt de samenleving
België beschikt over een rijk en divers cultureel weefsel. Maar achter die rijkdom schuilt een realiteit die kwetsbaarder is dan velen denken.
Veel organisaties werken nu al met beperkte budgetten en zijn sterk afhankelijk van overheidssteun. Elke begrotingsbesparing heeft dan ook onmiddellijke gevolgen.
Wanneer een festival verdwijnt, is het niet alleen een podium dat dooft. Het zijn ontmoetingen die nooit meer zullen plaatsvinden. Het zijn artiesten die kansen verliezen om op te treden. Het zijn burgers die ruimtes voor ontmoeting, ontdekking en emotie verliezen.
Cultuur creëert sociale banden. Ze bevordert openheid van geest. Ze voedt reflectie. Ze brengt generaties en gemeenschappen dichter bij elkaar.
Cultuur verzwakken betekent een deel van onze nationale samenhang verzwakken.
Cultuur is een investering, geen last!
Binnen Révolution verwerpen wij deze puur boekhoudkundige logica die alles reduceert tot kolommen cijfers.
Kunstenaars, festivals en culturele organisaties ondersteunen betekent niet dat men een overbodige uitgave financiert. Het betekent investeren in onderwijs, sociale cohesie, creativiteit, economische dynamiek en de identiteit van ons volk.
Een natie die niet langer in haar cultuur gelooft, houdt geleidelijk op in zichzelf te geloven.
Wij moeten een maatschappelijke keuze maken.
Willen wij een België waar cultuur een luxeproduct wordt dat slechts voor enkelen toegankelijk is? Of willen wij een België waar iedereen kan blijven creëren, ontdekken, delen en doorgeven?
Bij Révolution is ons antwoord duidelijk! Cultuur is geen last. Zij is een collectieve rijkdom. Zij verdient bescherming, ondersteuning en waardering!
Want een gelukkig België begint ook met een sterke cultuur!