Sociale dumping in het vervoer: wanneer Brussel de economische economische belangen beschermt tegen het verlies van de werkzaamheden

Een Europa dat sociale rechtvaardigheid belooft maar oneerlijke concurrentie organiseert!

Al tientallen jaren herhalen de Europese instellingen dezelfde boodschap: eerlijke concurrentie, bescherming van werknemers, sociale harmonisatie en gedeelde economische vooruitgang.

De werkelijkheid die duizenden vrachtwagenchauffeurs, zelfstandige vervoerders en kmo's dagelijks ervaren, is echter heel anders.

In de wegtransportsector is sociale dumping uitgegroeid tot een volwaardig bedrijfsmodel. Werknemers klagen het aan. Vakbonden klagen het aan. Inspectiediensten klagen het aan. Lokale bedrijven die de regels naleven klagen het aan. En toch verandert er in werkelijkheid niets.

Waarom?

Omdat achter de grote toespraken over een « sociaal Europa » de economische belangen van bepaalde groepen vaak zwaarder doorwegen dan de bekommernissen van burgers en werknemers.

Sociale onderbieding als motor van concurrentievermogen

Wat een gemeenschappelijke markt moest zijn, is geleidelijk uitgegroeid tot een markt waar sociale verschillen worden gebruikt als concurrentievoordeel.

Sommige grote ondernemingen hebben hun economisch model opgebouwd rond:

• overmatige uitbesteding;
• het uitbuiten van loonverschillen tussen lidstaten;
• complexe administratieve constructies;
• de voortdurende optimalisatie van sociale lasten.

Ondertussen zijn de gevolgen zeer reëel. Lokale ondernemingen sluiten hun deuren. Zelfstandigen geven hun activiteit op. Chauffeurs werken onder steeds moeilijkere omstandigheden. En de overheidsfinanciën lopen inkomsten mis die nochtans essentieel zijn voor de financiering van onze sociale bescherming.

De winnaars zijn met weinig. De verliezers zijn met miljoenen!

Cabotage: van uitzondering tot regel

Cabotage verwijst naar de mogelijkheid voor een buitenlandse vervoerder om binnenlands vervoer uit te voeren in een ander land van de Europese Unie nadat hij daar een internationale levering heeft verricht.

Concreet kan een Poolse vrachtwagen die goederen levert in België, vóór hij terugkeert naar zijn thuisland, verschillende transportopdrachten uitvoeren tussen Belgische steden. Het oorspronkelijke doel van deze regeling was lege ritten te vermijden, logistieke kosten te verlagen en het handelsverkeer binnen de Europese markt te vergemakkelijken.

In principe lijkt deze maatregel logisch.

Het probleem is dat sommige ondernemingen dit mechanisme geleidelijk hebben omgevormd tot een instrument voor permanente sociale optimalisatie.

De Europese regels beperken cabotage nochtans. Een buitenlandse vervoerder mag slechts een beperkt aantal transporten uitvoeren binnen een bepaalde periode na zijn internationale levering.

Maar in de praktijk wijzen veel spelers uit de sector op frequente omzeilingen via:

• schijnbedrijven;
• administratieve vestigingsadressen uit gemak;
• complexe onderaannemingsketens;
• fictieve operationele bases;
• diverse administratieve manipulaties.

Het resultaat is dat sommige vervoerders vrijwel permanent actief kunnen zijn in landen met hogere sociale kosten, terwijl zij blijven genieten van de sociale lasten en loonvoorwaarden van hun land van oorsprong.

Voor ondernemingen die de regels naleven en voor lokale werknemers creëert deze situatie een bijzonder zware vorm van concurrentie.

Brussel onder permanente invloed van lobbygroepen

Een van de grootste problemen ligt in de invloed die grote economische belangen uitoefenen op de Europese besluitvorming.

Duizenden lobbyisten bewegen zich rond de instellingen van Brussel.

Hun aanwezigheid is legaal.

Maar hun invloed roept een fundamentele vraag op: wie verdedigt werkelijk het algemeen belang?

Grote multinationals beschikken over volledige teams die zich bezighouden met het beïnvloeden van regelgeving.

Kmo's, werknemers en gewone burgers beschikken uiteraard niet over dezelfde middelen.

Het resultaat is zichtbaar. Regelgeving wordt vaak afgezwakt. Controles blijven ontoereikend. Sancties zijn zelden in verhouding tot de uitdagingen.

En terwijl sommigen spreken over sociale rechtvaardigheid, zorgen anderen er vooral voor dat hun winstmarges behouden blijven.

Straffeloosheid die de woede voedt

Het echte schandaal is niet langer alleen de fraude zelf. Het echte schandaal is het gebrek aan gevolgen voor degenen die ervan profiteren.

Chauffeurs worden gecontroleerd.

Kleine ondernemingen worden gesanctioneerd.

Maar grote opdrachtgevers lijken vaak te genieten van een vorm van economische en politieke bescherming.

Zij zijn het die steeds lagere tarieven opleggen.

Zij zijn het die druk uitoefenen op de volledige onderaannemingsketen.

Zij zijn het die het meeste profiteren van een systeem dat diepgaand uit balans is geraakt.

Deze situatie voedt een gevoel van onrechtvaardigheid dat veel verder reikt dan de transportsector alleen.

Een democratische crisis die blijft groeien

Sociale dumping is vandaag uitgegroeid tot het symbool van een veel diepere malaise.

Overal in Europa hebben veel burgers het gevoel dat instellingen meer luisteren naar georganiseerde economische belangen dan naar de zorgen van de werkende bevolking.

Wanneer de regels de machtigen lijken te bevoordelen;

wanneer werknemers het gevoel hebben opgeofferd te worden in naam van het concurrentievermogen;

wanneer sancties vooral voorbehouden lijken voor de zwaksten;

dan stort het vertrouwen in de instellingen geleidelijk in.

En dit wantrouwen blijft groeien.

Het uur van de keuzes

Het debat over sociale dumping overstijgt inmiddels de loutere kwestie van het wegvervoer.

Het stelt een essentiële vraag: WIE moet centraal staan in het overheidsbeleid?

Werknemers of markten?

Kmo's of multinationals?

De reële economie of logica's van winst op korte termijn?

Zolang deze vragen onbeantwoord blijven, zal de kritiek op de huidige werking van de Europese Unie blijven toenemen.

Want één ding staat vast: geen enkel duurzaam politiek project kan lang overleven wanneer een groeiend deel van de bevolking het gevoel heeft dat de spelregels worden geschreven door de machtigen en toegepast op de zwaksten.

Révolution wil België uit de Europese Unie laten stappen door de BelExit te activeren via artikel 50 van het Europees Verdrag.