Het cordon sanitaire in België: een antidemocratische blokkade ten dienste van de traditionele partijen!

Twee eeuwen van onteigende macht

Sinds 1830 wordt België bestuurd door dezelfde grote politieke families: de christendemocraten (die zich al 30 jaar inspannen om hun christelijke waarden af te schaffen om zich aan te passen aan de maçonnieke seculariteit), de liberalen en de socialisten. Achter de veranderingen van namen, logo’s en coalities is de realiteit eenvoudig: het zijn altijd dezelfde mensen die aan de macht zijn!

Gedurende bijna 100 jaar hebben katholieken en liberalen de macht gedeeld. Na 1945 kwamen de socialisten erbij. Sindsdien hebben deze drie families het centrum van de macht nooit verlaten.

Zelfs vandaag, in de regering onder leiding van de N-VA van Bart De Wever, die soms als een breuk wordt voorgesteld, blijft de machtsstructuur gedomineerd door de traditionele partijen: MR, Les Engagés, Vooruit, CD&V

• De traditionele partijen blijven overwegend dominant en onmisbaar.
• Zonder hen bestaat er geen enkele regering.
• Dit is geen echte democratische afwisseling, maar een interne machtsverdeling tussen gevestigde actoren.

Het cordon sanitaire: een politieke uitvinding om de democratie te blokkeren

Eind jaren 80, geconfronteerd met de opkomst van het Vlaams Blok, kregen de traditionele partijen schrik. In plaats van de kiezers te overtuigen en de ideeën en voorstellen van het Vlaams Blok tegen te spreken, veranderden ze de spelregels: ze hebben het cordon sanitaire uitgevonden.

Sinds 1989–1991 legt dit mechanisme een eenvoudige regel op: sommige partijen kunnen verkozen worden, maar zullen nooit mogen regeren...

Een verontrustende realiteit: geen democratische basis

Het politieke cordon sanitaire berust op een harde waarheid: het bestaat in geen enkele wet!

Het cordon sanitaire is niet gebaseerd op een door het parlement goedgekeurde tekst, noch op een constitutionele verplichting, noch op een formele democratische regel.

In werkelijkheid is het een eenvoudige overeenkomst tussen partijen. Een pact. Een regeling. Een slot. De traditionele partijen hebben onder elkaar vooraf beslist wie het recht heeft om te regeren en wie dat nooit zal krijgen.

In elk ander domein zou men dit een afspraak of kartel noemen. In de politiek noemt men dit een “cordon sanitaire”.

Het mediacordon: het filteren van het woord

Het politieke slot was niet voldoende. Men moest ook het debat controleren. In Franstalig België passen publieke media zoals de RTBF een mediacordon sanitaire toe:

• beperkte toegang tot bepaalde zenders;
• afwezigheid van live debatten;
• verschillende behandeling afhankelijk van de partijen.

Officieel wordt dit gerechtvaardigd door de strijd tegen racisme, de bescherming van de democratie of bepaalde regels van de CSA. Maar in werkelijkheid komt het neer op één ding: sommige partijen worden op voorhand als aanvaardbaar beschouwd en andere niet. De media informeren niet langer, maar gebruiken hun positie om de bevolking te beïnvloeden door bepaalde bewegingen of politieke figuren volledig te negeren. Dit is geen journalistiek meer, dit is activisme, dit is propaganda!

Kiezers kunnen stemmen, maar ze horen niet alle stemmen op dezelfde manier. Ze zien elke dag vertegenwoordigers van de macht op televisie, maar horen nooit iets over gecensureerde bewegingen. En zelfs als kiezers “verkeerd” stemmen en de “onaanvaardbaren” steunen, verandert dit niets aan de macht, want opnieuw zal het politieke cordon sanitaire worden toegepast...

Een democratie met twee snelheden

Het cordon sanitaire creëert een diep ongelijk systeem: niet alle stemmen zijn gelijk.

• Stemmen voor een traditionele partij: mogelijkheid om te regeren.
• Stemmen voor een “systeemkritische” partij: geen reële impact op de macht.

Het volk stemt, maar de partijen beslissen daarna welke stemmen echt tellen. Miljoenen stemmen kunnen zo decennialang geneutraliseerd worden. Dat is precies wat gebeurt met partijen zoals Vlaams Belang, die regelmatig zeer sterk scoren bij verkiezingen maar systematisch uitgesloten worden.

De echte rol van het cordon: het systeem beschermen!

Het cordon sanitaire wordt vaak voorgesteld als een moreel instrument. “De goede democraten beschermen de democratie tegen de slechten!”. Maar zo’n logica is fundamenteel antidemocratisch. In een democratie moeten alle ideeën kunnen worden geuit en niemand mag willekeurig bepalen wie wel of geen goede democraat is, want logisch gezien is het aan het volk om dat onafhankelijk te beslissen!

In werkelijkheid is het cordon sanitaire een instrument van politiek overleven dat toelaat:

• de opkomst van nieuwe actoren aan de macht te verhinderen;
• de traditionele partijen in het centrum van het spel te houden;
• elke echte politieke herstructurering te blokkeren.

Zonder dit mechanisme zou het Belgische politieke landschap totaal anders zijn. Sommige meerderheden zouden onmogelijk worden zonder de uitgesloten partijen, en de traditionele partijen zouden hun monopolie verliezen.

Een fundamentele contradictie en schuldige hypocrisie

De traditionele partijen beweren de democratie te verdedigen. Maar tegelijkertijd weigeren ze samen te werken met verkozen partijen, filteren ze de toegang tot de media en beslissen ze op voorhand welke coalities mogelijk zijn.

De traditionele partijen verdedigen een democratie op voorwaarde dat er niets verandert. Ze hebben beslist dat zij de democratie zijn en niemand anders, en creëren zo een dictatuur die haar naam niet draagt!

De contradictie is totaal: als kiezers “correct” stemmen, werkt het systeem; stemmen ze “verkeerd”, dan wordt hun keuze geneutraliseerd.

Nog erger: hypocrisie is fundamenteel aanwezig in het cordon sanitaire. Traditionele partijen bestempelen snel elke opkomende beweging die hen stemmen kan kosten als “extreemrechts”. En omdat deze partijen geen toegang hebben tot de media, is het voor de gemiddelde burger onmogelijk om de waarheid te zien. Deze leugens vervormen de democratie en zouden degenen die de publieke opinie zo manipuleren met schaamte moeten overladen. Toch is dit de realiteit, en Laurent LOUIS is daar een opvallend voorbeeld van! Hoewel hij een van de grootste humanisten en democraten van dit land is, wordt hij door zijn politieke tegenstanders afgeschilderd als een laag niveau extremist en krijgt hij nooit een stem in de Belgische pers...

Moet dit systeem behouden blijven?

De echte vraag is niet moreel, maar democratisch: wie beslist in een democratie? De kiezers, of de politieke partijen aan de macht?

Vandaag is het antwoord duidelijk: het zijn de partijen die de verkiezingsresultaten filteren!

Conclusie: een onvermijdelijk debat

Het cordon sanitaire bestaat al meer dan 35 jaar. Oorspronkelijk voorgesteld als tijdelijk, is het permanent geworden. Intussen groeit het wantrouwen tegenover instellingen, wordt de kloof tussen burgers en politiek groter en nestelt zich een gevoel van democratische onrechtvaardigheid.

Steeds meer burgers stellen een eenvoudige vraag: wat heeft het voor zin om te stemmen als bepaalde keuzes op voorhand verboden zijn?

Het cordon sanitaire is geen detail meer van het Belgische politieke systeem. Het is een van de pijlers ervan geworden. En precies daarom wordt het debat over het behoud of de afschaffing ervan onvermijdelijk.