Seksueel misbruik van kinderen: bescherm kinderen, luister naar de slachtoffers en straf daders zwaar!
Elk jaar vinden vrouwen en mannen in België eindelijk de moed om te vertellen over het seksueel geweld dat ze in hun kindertijd hebben ondergaan. Voor sommigen komt deze stem pas een paar jaar na de gebeurtenissen naar buiten. Voor anderen duurt het twintig, dertig, soms wel veertig jaar voordat ze eindelijk het onuitsprekelijke kunnen navertellen.
Lange tijd werd dit stilzwijgen geïnterpreteerd als een gebrek aan geloofwaardigheid of zelfs als een reden tot wantrouwen. De enorme vooruitgang in de psychiatrie, de neurowetenschappen en de psychotraumatologie toont vandaag echter een heel andere werkelijkheid aan: zwijgen is vaak een rechtstreeks gevolg van het trauma zelf.
België heeft reeds een belangrijke stap gezet door in 2019 de verjaring af te schaffen voor de zwaarste seksuele misdrijven gepleegd tegen minderjarigen. Deze beslissing betekent een grote vooruitgang voor de slachtoffers. Maar zij mag slechts een begin zijn. Het is nu noodzakelijk om ons volledige gerechtelijk systeem aan te passen aan de meest recente wetenschappelijke inzichten en tegelijk de bescherming van kinderen aanzienlijk te versterken en de sancties tegen hun misbruikers te verzwaren.
Wanneer het brein het kind beschermt... ten koste van het zwijgen
Seksueel geweld tegen een kind veroorzaakt letsels die veel verder gaan dan de onmiddellijke psychologische gevolgen. Het kan de werking van de hersenen ingrijpend veranderen.
Wetenschappelijk onderzoek beschrijft al tientallen jaren een fenomeen dat bekendstaat als traumatische amnesie. Wanneer een kind wordt geconfronteerd met ondraaglijk geweld, activeert het brein overlevingsmechanismen, waaronder psychische dissociatie. Herinneringen verdwijnen niet noodzakelijk, maar kunnen tijdelijk ontoegankelijk worden voor het bewustzijn en soms pas tientallen jaren later opnieuw naar boven komen.
De Franse psychiater Muriel Salmona, een erkend specialist in psychotrauma, legt uit dat traumatisch geheugen een echt neurobiologisch beschermingsmechanisme vormt, waardoor het slachtoffer psychisch kan overleven wanneer het ondraaglijke onmogelijk onder ogen kan worden gezien.
Het werk van de Amerikaanse psychologe Linda M. Williams, evenals de conclusies van de Onafhankelijke Commissie inzake Incest en Seksueel Geweld tegen Kinderen (CIIVISE), bevestigen eveneens dat veel slachtoffers pas op volwassen leeftijd in staat zijn om de feiten bekend te maken.
Deze vaststellingen betekenen uiteraard niet dat elke teruggevonden herinnering automatisch in elk detail correct is. Ze tonen echter duidelijk aan dat tientallen jaren zwijgen volledig verenigbaar zijn met de huidige medische kennis en op zichzelf nooit mogen volstaan om de geloofwaardigheid van een slachtoffer in twijfel te trekken.
België heeft de weg vrijgemaakt... maar er blijft nog veel werk
Door de wet van 14 november 2019 aan te nemen, waarbij de verjaring voor ernstige seksuele misdrijven tegen minderjarigen werd afgeschaft, werd België een van de eerste Europese landen die deze werkelijkheid officieel erkende.
De wetgever erkende daarmee dat een kind dat seksueel werd misbruikt, niet vrij kiest wanneer het eindelijk in staat zal zijn om te spreken. Het Grondwettelijk Hof heeft deze hervorming overigens bevestigd door te oordelen dat zij volledig verenigbaar is met de fundamentele beginselen van de rechtsstaat.
Deze ontwikkeling betekent een belangrijke overwinning voor alle slachtoffers.
Maar een wetswijziging alleen volstaat niet als ook de mentaliteit en de dagelijkse praktijk niet veranderen.
De wetenschap moet voortaan volledig haar plaats krijgen in de rechtbanken
Ook vandaag krijgen veel slachtoffers nog steeds een vraag te horen die veel te vaak terugkomt:
"Waarom hebt u dertig jaar gewacht om hierover te spreken?"
De wetenschap geeft vandaag een duidelijk antwoord: omdat het trauma zelf een slachtoffer ervan kan weerhouden om te spreken.
Deze realiteit is nog steeds onvoldoende bekend bij veel professionals die met dergelijke dossiers worden geconfronteerd.
Politieagenten, magistraten, gerechtsdeskundigen, artsen, psychologen, maatschappelijk werkers en andere eerstelijnsprofessionals zouden allemaal een grondige opleiding moeten krijgen over de mechanismen van dissociatie, psychologische controle en traumatisch geheugen.
Deze fenomenen begrijpen betekent uiteraard niet dat men afstand moet doen van de fundamentele beginselen van de rechtsstaat, zoals het vermoeden van onschuld, het beginsel van tegenspraak of de eis van voldoende bewijs. Het betekent eenvoudigweg dat dossiers beoordeeld moeten worden in het licht van de huidige wetenschappelijke kennis en niet op basis van achterhaalde vooroordelen.
Voor de Révolution-beweging moet de bescherming van kinderen een nationale prioriteit worden
Een samenleving wordt beoordeeld op de manier waarop zij haar kinderen beschermt.
Veel te lang hebben slachtoffers niet alleen hun dader moeten trotseren, maar ook onbegrip, twijfel, gerechtelijke traagheid en soms zelfs het gevoel dat zij meer in vraag werden gesteld dan degene die hun leven had verwoest.
Die situatie is niet langer aanvaardbaar.
De strijd tegen pedocriminaliteit mag zich niet beperken tot enkele technische hervormingen. Zij moet uitgroeien tot een echte nationale prioriteit.
Kinderen beschikken over geen enkel middel om zich tegen een seksueel roofdier te verdedigen. Daarom is het de verantwoordelijkheid van de hele samenleving om hen te beschermen.
De voorstellen van de Révolution-beweging
De Révolution-beweging verdedigt een beleid van nultolerantie tegenover daders van seksueel geweld tegen minderjarigen.
Wij steunen vanzelfsprekend het principe dat ernstige seksuele misdrijven gepleegd tegen kinderen nooit mogen verjaren.
Maar wij willen veel verder gaan.
Wij stellen onder meer voor om:
- een gespecialiseerde opleiding over psychotrauma verplicht te maken voor magistraten, politieagenten, gerechtsdeskundigen en alle eerstelijnsprofessionals;
- de huidige wetenschappelijke kennis over traumatisch geheugen volledig te integreren in de beoordeling van gerechtelijke dossiers;
- de psychologische begeleiding van slachtoffers vóór, tijdens en na de gerechtelijke procedure aanzienlijk te versterken;
- de Centra voor Zorg na Seksueel Geweld (ZSG) verder uit te bouwen zodat elk slachtoffer snel gespecialiseerde hulp kan krijgen;
- meer steun te verlenen aan wetenschappelijk onderzoek naar de gevolgen van seksueel geweld tijdens de kinderjaren.
Maar omdat slachtoffers beschermen ook betekent dat recidive moet worden voorkomen, pleiten wij eveneens voor veel strengere strafrechtelijke sancties.
De Révolution-beweging stelt daarom voor:
- de invoering van een openbaar register van zedendelinquenten, zodat burgers de identiteit kunnen kennen van personen die veroordeeld werden voor ernstige seksuele misdrijven en hun kinderen beter kunnen beschermen;
- onverminderbare gevangenisstraffen voor daders van verkrachtingen van minderjarigen;
- levenslange gevangenisstraf zonder mogelijkheid tot vervroegde vrijlating voor daders van seksueel gemotiveerde moorden op kinderen;
- de mogelijkheid om chemische castratie toe te passen, binnen het wettelijk kader, wanneer dit een bijkomend middel vormt om recidive doeltreffend te voorkomen.
Wij weigeren een samenleving te aanvaarden waarin de rechten van seksuele roofdieren systematisch beter worden beschermd dan die van kinderen.
Een werkelijk beschaafde samenleving moet de bescherming van onschuldige kinderen boven het comfort plaatsen van degenen die hun leven hebben verwoest.
De wetenschap geloven, naar slachtoffers luisteren en kinderen beschermen
Veel te lang kregen slachtoffers te horen dat hun stilzwijgen hen verdacht maakte.
Vandaag tonen de geneeskunde, de psychiatrie en de neurowetenschappen precies het tegenovergestelde aan.
Stilzwijgen kan één van de rechtstreekse gevolgen van een trauma zijn.
Het is nu de verantwoordelijkheid van ons gerechtelijk systeem om deze wetenschappelijke realiteit volledig te integreren.
Maar het is ook de verantwoordelijkheid van politieke leiders om de moed te hebben te erkennen dat sommige misdrijven een uitzonderlijk krachtige reactie vereisen.
Seksueel geweld tegen kinderen is geen misdrijf zoals alle andere. Het verwoest levens, verscheurt gezinnen en laat soms littekens na die generaties lang blijven bestaan.
Daarom weigert de Révolution-beweging elke vorm van toegeeflijkheid tegenover seksuele roofdieren.
Wij willen een justitie die in de eerste plaats kinderen beschermt.
Wij willen een justitie die werkelijk naar slachtoffers luistert.
Wij willen een justitie die criminelen straft in verhouding tot de ernst van hun daden.
Want een samenleving die haar kinderen niet langer kan beschermen, is een samenleving die haar toekomst heeft opgegeven.
En achter elk gerechtelijk dossier schuilt een kind waarvan op een dag de onschuld werd gestolen.
Het is onze plicht ervoor te zorgen dat geen enkel slachtoffer wordt vergeten, dat geen enkel seksueel roofdier ook maar de minste toegeeflijkheid geniet en dat het stilzwijgen dat door het trauma werd opgelegd nooit meer tegen degenen kan worden gebruikt die eindelijk de kracht vinden om te zeggen:
"Dit is wat mij is overkomen."
